Certyfikacja wyrobów ze szkła i ceramiki w gospodarce wolnorynkowej

Alicja Papier
JAKOŚĆ i CERTYFIKACJA WYROBÓW ZE SZKŁA W GOSPODARCE WOLNORYNKOWEJ

Wprowadzenie
Od 1 maja 2004 r., Polska stała się krajem członkowskim Unii Europejskiej. Od tego czasu wprowadzanie wyrobów na rynek polski, zgodnie z zasadą swobodnego przepływu towarów w obrębie Wspólnoty jest równoznaczne z wprowadzeniem go na rynek europejski.
Dlatego Wyroby wprowadzane na rynek w Polsce muszą spełniać określone wymogi prawa unijnego, zawarte w Dyrektywach nowego podejścia.
Dyrektywy zostały opracowane pod kątem dopuszczenia do obrotu i użytku wyrobów budowlanych bezpiecznych dla zdrowia, życia i środowiska użytkowników oraz określają zagadnienia dotyczące normalizacji, warunków zapewnienia jakości, a także ocenę wyrobów i usług.
Dyrektywy zawierają ogólne wymagania zapewniające ochronę życia, zdrowia i środowiska w postaci wymagań podstawowych, które wprowadzają niezbędne elementy ochrony interesu publicznego i są obowiązkowe. Szczegółowe rozwiązania techniczne umożliwiające spełnienie tych wymagań i postanowienia dotyczące systemu oceny zgodności, po przeprowadzeniu których producent ma prawo oznakowywać swoje wyroby oznakowaniem CE, zawarte zostały w zharmonizowanych z poszczególnymi dyrektywami, normach europejskich przeznaczonych do dobrowolnego stosowania.

Dla wyrobów budowlanych opracowana została Dyrektywa 89/106/EWG, w której zostały określone systemy oceny zgodności wyrobów w zależności od ich zastosowania. Dyrektywa ta swoim zakresem obejmuje wyroby ze szkła.
Ocena zgodności wyrobów ze szkła może być przeprowadzona przez producenta (system 4) i przy udziale niezależnej jednostki notyfikowanej
(system 1 i 3).

Co oznacza symbol CE.

• oznakowanie CE potwierdza spełnienie przez wyrób wymagań technicznych przewidzianych w dokumentach odniesienia,
• oznakowanie CE nie jest znakiem pochodzenia - nie wskazuje więc, że wyrób został wyprodukowany w Unii Europejskiej.
• oznakowanie CE zrównuje wyroby pod względem wymagań zasadniczych zawartych w Dyrektywie Budowlanej,
• oznakowanie CE nie oznacza jakości na poziomie ”europejskim”.
• symbol CE nie jest znakiem jakości.

Producent sam oznacza wyrób tym znakiem deklarując, że spełnia on wymagania podstawowe dyrektywy budowlanej.

Jakość w gospodarce wolnorynkowej.
Obecnie, w gospodarce wolnorynkowej, po zniesieniu barier gospodarczych, geograficznych i technicznych kluczową rolę odgrywa jakość produkowanych i dostarczanych klientowi wyrobów.
Zmiany w gospodarce, jakie zaszły w ostatnich latach, sprawiły, że jakość wyrobów stała się bardzo istotnym kryterium decydującym o sukcesie przedsiębiorstw na rynku.
Wprowadzenie gospodarki wolnorynkowej, wymaga od producenta nie tylko doskonalenia procesów produkcyjnych, stosowania nowoczesnych technologii, ale również umiejętności oceny jakości wyprodukowanych wyrobów.
Najbardziej obiektywnym sposobem oceny zgodności wyrobów jest ich
certyfikacja.
Przewaga certyfikacji nad innymi sposobami oceny zgodności wynika m.in. z tego, że wymagania dla podmiotów biorących udział w certyfikacji, jak
również wymagania techniczne dla wyrobów są jednoznacznie
zdefiniowane w normach.
Certyfikacja jest procedurą, za pomocą której trzecia strona daje pisemne zapewnienie, że wyrób, jest zgodny z określonymi wymaganiami.
Certyfikacja obejmuje czynności wykonywane zawsze przez trzecią stronę, niezależną od producenta i odbiorcy lub użytkownika. Tymczasem ocena zgodności z wymaganiami dyrektyw, warunkująca naniesienie oznakowania CE, nie zawsze przewiduje udział strony trzeciej, czyli jednostki notyfikowanej. Udział ten jest zresztą zazwyczaj tylko częścią kompletnej procedury oceny zgodności, której kompleksowe przeprowadzenie jest obowiązkiem producenta.

W ramach funkcjonowania oceny zgodności w obszarze dobrowolnym producent może uzyskać:

• certyfikaty zgodności z wymaganiami dokumentów normatywnych,
• certyfikat zgodności upoważniający do oznaczania wyrobu odpowiednim znakiem.

Certyfikacja dobrowolna może obejmować również ocenę zgodności lub certyfikację zakładowej kontroli produkcji w przypadkach, gdy norma nie przewiduje udziału „strony trzeciej”.
Zakład Certyfikacji prowadzi certyfikację dobrowolną w różnych aspektach, zależnie od wymagań klienta rozumianego jako producenta lub importera wyrobów i wydaje certyfikaty uprawniające do oznaczania wyrobów:

Firmy działające na rynku konkurencyjnym muszą ciągle robić wiele w kierunku zdobycia klienta. Muszą one ulepszać swoją ofertę, by klient wybrał właśnie produkt tej a nie innej firmy. Klienta można przekonać do podjęcia decyzji zakupu w różny sposób: można zaoferować mu atrakcyjną cenę, można skłonić do tej decyzji poprzez akcje reklamowe, można również eksponować markę.
Dziś odbiorca krajowy coraz częściej zadaje producentowi pytanie czy jego wyrób spełnia wymagania określonej specyfikacji technicznej oraz żąda przedstawienia certyfikatu wydanego przez akredytowaną jednostkę certyfikującą wyroby. Bywa, że wyroby krajowe nie opatrzone znakiem krajowym, dobrze znanym klientom, po prostu z trudem znajdują nabywców.
Również wyroby oznakowane symbolem CE, a więc zgodne z dyrektywami UE, podlegają tym regułom.
Certyfikacja dobrowolna podnosi konkurencyjność polskich towarów.
Przykładem takiej certyfikacji jest certyfikacja prowadzona przez Zakład Certyfikacji ISCMiO.
Zakład Certyfikacji prowadzi certyfikację dobrowolną w różnych aspektach, zależnie od wymagań klienta rozumianego jako producenta lub importera wyrobów i wydaje certyfikaty uprawniające do oznaczania wyrobów:
DOBROWOLNYM ZNAKIEM BEZPIECZEŃSTWA
Jest to symbol znaku bezpieczeństwa “B” uzupełniony o numer jednostki certyfikującej (numer naszej jednostki to 19), która podpisała umowę-licencję z Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Badań Technicznych i Atestacji.
Wydanie certyfikatu poprzedzone jest przeprowadzeniem oceny zgodności z kryteriami technicznymi opracowanymi dla poszczególnych rodzajów wyrobów, uwzględniającymi parametry bezpieczeństwa wyrobu.

ZNAKIEM ZGODNOŚCI Z POLSKĄ NORMĄ
Zakład Certyfikacji posiada licencję Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na wydawanie certyfikatów zgodności z “Polską Normą”, z prawem oznaczania wyrobów znakiem “PN”.
Znak ten jest znakiem jakości uwzględniającym tam, gdzie ma to zastosowanie, klasy i poziomy wyrobu.

ZNAKIEM JAKOŚCI “ISiC-Q”
Wydanie certyfikatu poprzedzone jest przeprowadzeniem oceny zgodności z kryteriami technicznymi – grupowymi opracowanymi dla poszczególnych grup wyrobów, które stawiają wyższe wymagania od wymagań określonych w normie wyrobu.

Certyfikacja dobrowolna, a szczególnie certyfikacja na znak „ISiC-Q” stanowi wartość dodaną w postaci dokonania oceny wyrobu przez stronę niezależną oraz przez regularnie prowadzony nadzór nad certyfikowanym wyrobem. Ten fakt jest bardzo istotny dla dystrybutorów i użytkowników wyrobów, gdyż obecność strony niezależnej zwiększa w istotny sposób prawdopodobieństwo wykrycia ewentualnej niezgodności i daje możliwość szybkiego jej usunięcia.
Korzyści ze stosowania oznaczania wyrobów znakiem jakości potwierdzone zostały w marketingu w innych krajach europejskich o dłuższej tradycji w tym zakresie.

Korzyści wynikające z posiadania certyfikatów
Oznaczenie wyrobu znakiem jakości, uzyskanym w procesie certyfikacji dobrowolnej może być stosowane wówczas, gdy promowany do sprzedaży wyrób spełnia wszystkie wymagania dokumentu odniesienia. Oznaczenie wyrobu znakiem jakości pozwala nabywcy obdarzyć zaufaniem nie tylko wyrób, ale również jego producenta. Również procedura zawierania kontraktów może zostać uproszczona, dzięki czemu producent zyskuje niewątpliwie dogodniejsze warunki w handlu.
Dziś odbiorca krajowy coraz częściej zadaje producentowi pytanie czy jego wyrób spełnia wymagania określonej specyfikacji technicznej oraz żąda przedstawienia certyfikatu wydanego przez akredytowaną jednostkę certyfikującą wyroby. Znaczenie takiego certyfikatu będzie bardziej wymowne jeśli będzie to dobrowolny certyfikat jakości.
Certyfikat jest:

• wyrazem zgodności wyrobu z wymaganiami norm
• wizualną prezentacją deklaracji zgodności,
• potwierdzenie bezpieczeństwa użytkowania i stabilności jego produkcji przez niezależną jednostkę,
• argumentem w negocjacjach handlowych na rynku krajowym i zagranicznym
• zwiększa wzrost zaufania klientów do wyrobu,
• przyspiesza wprowadzenie wyrobów na rynek,
• powoduje pozytywne postrzeganie firmy przez klientów jako stabilnej na rynku,
• daje możliwość uzyskania efektów ekonomicznych w wyniku zwiększonego popytu na certyfikowany wyrób,
• możliwość wykorzystania certyfikacji wyrobów w działaniach prawnych podejmowanych w związku ze szkodami związanymi z użytkowaniem wyrobu.

Dziś nie wystarczy cieszyć się, że firma aktualnie dobrze funkcjonuje, trzeba myśleć o tym, czy będzie równie dobrze funkcjonować za 5 lat, czy pozostanie na rynku?
Tylko firmy oferujące wyroby najwyższej jakości, po dostępnych cenach, o właściwościach potwierdzonych odpowiednimi dokumentami, mogą liczyć na stałych klientów i odnosić sukcesy w walce z konkurentami.

Alicja Papier
Instytut Szkła, Ceramiki, Materiałów Ogniotrwałych i Budowlanych